Zapis windykacyjny jest elementem testamentu notarialnego, na mocy którego konkretna osoba nabywa określony przedmiot z chwilą śmierci testatora np. mieszkanie, samochód. Jako spadek rozumiemy bowiem ogół praw majątkowych zmarłego, w którego skład wchodzą poszczególne przedmioty. Zazwyczaj dziedziczenie następuję w częściach ułamkowych np. w 1/3 pomiędzy trójkę dzieci. Sporządzenie zapisu windykacyjnego pozwala na zapisanie konkretnych rzeczy konkretnym osobom, np. córce mieszkania, synowi działki, a drugiemu synowi samochodu.
Warto podkreślić, że sporządzenie zapisu windykacyjnego wymaga sporządzenia testamentu wyłącznie przez notariusza. Nie ma możliwości uczynienia zapisu windykacyjnego w testamencie własnoręcznym czy ustnym sporządzonym na wypadek śmierci. Zapis windykacyjny można jednak odwołać za pomocą testamentu własnoręcznego, w którym testator odwołuje w całości poprzedni testament notarialny, w którym znalazł się zapis windykacyjny.
Do instytucji zapisu windykacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o przyjęciu i odrzuceniu spadku. Oznacza to, że zapisobierca zawsze ma prawo odrzucić przypadający mu składnik majątku, który wchodzi do masy spadkowej. Odrzucenie zapisu windykacyjnego powoduje, że przedmiot wchodzi z powrotem do masy spadkowej i podlega dziedziczeniu na tzw. zasadach ogólnych.
Kiedy zapis windykacyjny będzie nieskuteczny? Zapis windykacyjny uważa się za nieskuteczny, jeżeli w chwili śmierci danej osoby przedmiot zapisu nie należał do spadkodawcy (testatora). Jeżeli nie był on jego właścicielem, oczywiste, że nie mógł decydować, co stanie się z tą rzeczą po jego śmierci.
Polskie prawo spadkowe nie dopuszcza możliwości uzależnienia nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego od warunku lub terminu. Zastrzeżenie warunku lub terminu uczynione przy ustanawianiu zapisu windykacyjnego uważa się za nieistniejące. Jeżeli w toku postępowania okaże się, że bez tych zastrzeżeń spadkodawca nie uczyniłby zapisu w ogóle, rozrządzenie testamentowe stanie się nieważne w całości.
A co jeśli okaże się, że zmarły sporządził zapis windykacyjny, na mocy którego prawie cały majątek przeszedł w ręce jednego z dzieci, z pominięciem pozostałych? W tym przypadku mogą on walczyć o zachowek, pamiętając że zachowek to określona kwota pieniężna stanowiąca ułamek ½ lub 2/3 tego co dana osoba otrzymałaby gdyby nie został sporządzony testament.
Jeśli nurtują Cię pytania z prawa spadkowego, w tym dotyczące zapisu windykacyjnego umów się na konsultację z prawnikiem. Pamiętaj! Tylko Radca Prawny lub Adwokat lub może reprezentować Cię przed sądem. Zaufaj doświadczonej Kancelarii Prawnej z siedzibą w Warszawie lub w Ząbkach, która na co dzień zajmuje się sprawami spadkowymi.